Thời chiến tranh, gia tài của anh lính trẻ 18 tuổi chỉ là một gói áo quần, mùng mền và vật dụng cá nhân. Anh tình cờ gặp nàng ở nhà một người quen trong thời gian công tác Hà Nội. Nàng 13-14 tuổi, mồ côi, sống với chị và vì hoàn cảnh khó khăn phải đến ở một gia đình nhận nuôi với lời hứa cho ăn học vì nàng là một người ham học, nhưng rồi lời hứa không giữ được – nàng bỗng dưng trở thành người giúp việc nhà. Anh hiểu tâm sự ấy của nàng, nhưng anh chẳng có gì để giúp nàng ngoài vài mối quan hệ ở Hà Nội. May mắn anh đã tìm được một nơi có thể gửi gắm nàng để làm gia sư cho những đứa trẻ nhỏ trong nhà và đi học. Với nàng, đó là một ân nghĩa lớn, một món nợ. Tình yêu tuổi trẻ của anh và nàng đã bắt đầu như vậy.
Vài năm sau, anh được tổ chức cử đi học nước ngoài với những ràng buộc và quy định trong quân ngũ nên phải chia tay với nàng. Anh không có sự lựa chọn nào khác, anh cũng không cho nàng một cơ hội nào… Chuyện học hành, nghĩa vụ và lí tưởng tuổi trẻ đã lấy hết thời gian của anh và giúp anh tạm quên nàng…
Nhưng rồi anh tình cờ gặp lại nàng trong một buổi lưu diễn văn nghệ giao lưu giữa hai nước năm năm sau đó tại đất khách. Tình yêu của họ dành cho nhau chưa bao giờ hết nên được viết tiếp. Về nước, họ quay trở lại bên nhau. Gia tài của anh sau bao năm cũng chỉ là cái balo con áo quần, vật dụng cá nhân và năm mét vải lụa dành tặng nàng – mối tình đầu và là tình yêu đi hết tuổi trẻ của anh.
Một đêm anh đến nhà nàng thăm, khuya quá nên ở lại – lúc này nàng đang ở với vợ chồng người chị gái và ba người con trong căn nhà 25 mét vuông. Nàng nhường cho anh tấm ván mỏng kê làm giường và trãi chiếu nằm cạnh. Nửa đêm, nàng khẽ thức anh dậy, nàng tình nguyện trao hết cho anh. Anh rất xúc động trước tình cảm đó của nàng, nhưng chưa dám tiến tới vì những quy định trong quân ngũ và cả vì khoảng không gian 5 mét vuông cho mỗi người lúc ấy. Sáng mai, khi anh thức dậy thì nàng đã đi rồi, sau đó anh cũng không còn gặp được nàng nữa, chỉ qua lời nhắn gửi của người chị, anh được biết rằng nàng trách “anh khô khan và không yêu nàng nhiều” và rồi biết tin nàng đã nhận lời làm vợ anh chàng theo đuổi nàng từ lâu và nghe đâu anh chàng đó ngoài tình yêu sâu đậm với nàng còn có tài sản hơn anh là một chiếc xe đạp. Trước ngày kết hôn một tuần, nàng nhắn gặp anh và đêm cuối cùng đó, nàng nói với anh rằng nàng vẫn còn yêu anh và muốn trao tặng món quà quý nhất mà nàng có trước lúc phải mãi mãi xa anh. Sự chính nghĩa của một người đàn ông không cho phép anh nhận nó và hơn hết anh không muốn nàng có một cuộc hôn nhân không hạnh phúc.
Sau đó, anh lấy vợ – một người phụ nữ bình thường nhất để có thể là một người vợ và cho anh, đứa con duy nhất còn sống của ba mẹ anh những đứa con. Cuộc hôn nhân không tình yêu và không có cả sự tương xứng về học thức vì vợ anh chưa từng được đi học đã nhanh chóng tạo nên những đổ vỡ, nhưng ly hôn là điều mà người đàn ông ở thế hệ của anh không hề nghĩ đến. Nàng của anh cũng mất sau đó khi mang thai đứa con đầu lòng và không vượt cạn an toàn.
Sự nghiệp của anh có những bước tiến vững chắc như mong muốn cho đến lúc về hưu muộn ở lứa tuổi ngoài 70. Nhưng chuyện tình yêu thì dừng lại từ cái đêm xưa cũ ấy…
—
Ông bây giờ đã gần 90 tuổi, đã từng là người có quyền cao chức trọng, cảm thấy cuộc sống dường như đang trôi qua trong vô nghĩa, tẻ nhạt và cô đơn vì những người ở lứa tuổi ông đã không còn hay ít ra là không còn khoẻ được như ông. Tuổi già của ông khoẻ mạnh nhưng đơn độc. Như những người lớn tuổi khác dường như chỉ mang theo với mình cái quá khứ không còn thích nghi với thời cuộc – “là người của thời quá khứ” (theo như cách ông nhìn nhận), mỗi sáng ông cặm cụi đến quán cà phê quen, mở máy tính viết say sưa, toàn viết về chuyện tình yêu như một ám ảnh và để quên thế giới bên ngoài, nghe ông nói thì nếu in thành sách chắc phải đến 600 trang. Nhưng rồi trong một quán cà phê nhỏ, một ngày Sài Gòn không đủ nắng, gặp một người phụ nữ trẻ có thể bỏ qua hết những hối hả của cuộc sống ngoài kia chăm chú lắng nghe, ông đã nói say sưa về chuyện đời – chuyện về bên thắng cuộc, bên thua cuộc, nói về Trung Quốc, Liên Xô, Nước Mỹ, Campuchia, rồi chuyện xưa cũ về Gia Long, Quang Trung, chuyện kinh tế, đầu tư, chuyện về tuổi trẻ ngày ấy và bây giờ…bằng cái nhìn khách quan, không thiên vị, không định kiến và rồi cuối cùng là câu chuyện tình yêu ông đã mang theo suốt đời với từng chi tiết nhỏ dù trên danh nghĩa nó đã kết thúc cách đây gần 60 năm…
Tiếng chuông điện thoại kéo cô về thực tại của cuộc sống, cô đã dùng hết ngân sách thời gian hiếm hoi của mình cho những chuyện không có trong kế hoạch và không có tên như vậy. Cô vội vã chào ông về, không ai lưu giữ một chút thông tin gì của nhau, cô không chắc ông có dùng điện thoại, email hay Facebook gì… Xong việc, chợt nhớ tới ông, cô thử dò tìm thông tin ít ỏi trên FB với cái tên ngắn ngủi: Chú X, nhưng “người của thời quá khứ” không sử dụng mạng xã hội… Có lẽ hôm sau cô sẽ quay lại chỗ cũ tìm ông, cũng có thể ngày mai cô sẽ quên cuộc gặp gỡ này nên cô vội lấy máy bấm vội những dòng chữ để nhớ về một người đàn ông gần 90 tuổi đã nhắc cô nhớ về ý nghĩa của cuộc đời bằng câu chuyện về chính cuộc đời mình, để ít chục năm nữa trong một quán cà phê nào đó của thời tương lai, cô – một người phụ nữ cô đơn chỉ vì lí do đơn giản là tuổi già cũng sẽ nói chuyện với một cậu trai trẻ nào đó về cuộc đời của cô – một câu chuyện khác, có màu sắc khác…
(16.10.2016)
Draw and Write 